Home › Kennisbank › Klantrisico en kredietbeleid

Klantrisico inschatten: een eenvoudig kredietbeleid voor je KMO

Hoeveel risico neem je bij elke klant, en welke voorwaarden horen daarbij? Zo maak je er een vaste regel van.

Bijgewerkt november 2026 · Belgische regels · door Credona, kredietbeheer en facturatie-opvolging
Kort antwoord: klantrisico is wat je kan verliezen (openstaande facturen plus werk in uitvoering) maal de kans dat de klant niet betaalt. Deel je klanten in drie risicoklassen in op basis van objectieve signalen: KBO-status, de jaarrekening bij de Nationale Bank, inhoudingsplicht en je eigen betaalervaring. Koppel aan elke klasse vaste voorwaarden (betalingstermijn, kredietlimiet, voorschot) en leg dat vast in een kredietbeleid op één A4. Herzie minstens jaarlijks en meteen bij een nieuw signaal.

Wat is klantrisico?

Klantrisico heeft twee kanten. De eerste is wat je kan verliezen: alles wat al gefactureerd en nog niet betaald is, plus het werk dat al geleverd of in uitvoering is maar nog niet gefactureerd. Die tweede post vergeten veel ondernemers. De tweede kant is de kans dat de klant niet betaalt.

Een kleine kans op een groot bedrag kan je even hard raken als een grote kans op een klein bedrag. Kijk daarom niet alleen naar de klant, maar ook naar hoeveel je bij die klant hebt uitstaan.

Welke signalen bepalen de risicoklasse?

Je hebt geen ingewikkelde score nodig. Een handvol vaste controles volstaat, voor elke nieuwe klant en bij elke herziening:

  1. KBO-status. Is de onderneming actief en klopt het ondernemingsnummer? Raadpleeg de KBO Public Search.
  2. Jaarrekening. Is de laatste jaarrekening op tijd neergelegd bij de Balanscentrale van de Nationale Bank, en is het eigen vermogen positief? Zie jaarrekening opzoeken en lezen.
  3. Inhoudingsplicht. Geldt er een inhoudingsplicht wegens sociale of fiscale schulden? Zie inhoudingsplicht controleren.
  4. Je eigen betaalervaring. Betaalde de klant vorige facturen op tijd, of waren er telkens herinneringen nodig?
  5. Je eigen concentratie. Hoe groot is deze klant in jouw omzet? Hoe afhankelijker je bent, hoe zwaarder een wanbetaling weegt.

Deze signalen geven geen garantie, maar ze maken je beslissing herhaalbaar en minder afhankelijk van een onderbuikgevoel. Meer bronnen vind je in kredietwaardigheid van een bedrijf checken.

Drie risicoklassen met vaste voorwaarden

Op basis van die signalen plaats je elke klant in een klasse. De bedragen en termijnen kies je zelf; de tabel geeft de richting.

KlasseTypische signalenVoorwaarden
LaagActief in de KBO, jaarrekening op tijd en positief eigen vermogen, geen inhoudingsplicht, betaalt op tijdJe normale betalingstermijn, een ruimere kredietlimiet, gewone opvolging
MiddelEén of twee aandachtspunten: laattijdige neerlegging, beperkt eigen vermogen, af en toe te laatKortere termijn, een strakke limiet, facturatie in schijven bij grotere opdrachten
HoogNegatief eigen vermogen, inhoudingsplicht, geen jaarrekening, of een slechte betaalervaringVoorschot of betaling vooraf, geen nieuwe levering zolang er een vervallen factuur openstaat

Voor elke klasse geldt: boven de kredietlimiet lever je pas verder na betaling of na een bewuste beslissing. Hoe je een voorschot vraagt zonder de klant af te schrikken, lees je in voorschot vragen.

Let op: lever je goederen, dan kan een eigendomsvoorbehoud een extra zekerheid zijn. Het moet schriftelijk overeengekomen zijn, uiterlijk op het moment van de levering (art. 69 van de Pandwet, Titel XVII van Boek III van het oud Burgerlijk Wetboek). Neem het dus op in je voorwaarden of je orderbevestiging, niet pas op de factuur. Laat de precieze formulering nakijken door je advocaat.

Een kredietbeleid op één A4

Een kredietbeleid hoeft geen dik document te zijn. Het moet vooral duidelijk maken wie wat beslist, zodat niemand onder tijdsdruk “nog eens” levert aan een klant die al te laat is. Zet er deze vier dingen op:

  • Wie beslist: wie kent de klasse en de limiet toe, en wie mag een uitzondering goedkeuren?
  • Welke voorwaarden per klasse: betalingstermijn, maximaal openstaand bedrag (inclusief werk in uitvoering), voorschot of schijven.
  • Wat er gebeurt boven de limiet of bij een vervallen factuur: wordt er nog geleverd, en wie beslist dat?
  • Wanneer je herziet: minstens jaarlijks voor alle actieve klanten, en meteen bij een nieuw signaal.

Noteer bij elke klant kort waarom hij in een klasse zit. Zo kan je later terugvinden waarom je een beslissing nam.

Wanneer herzie je het risico?

Plan één vast moment per jaar, bijvoorbeeld wanneer de nieuwe jaarrekeningen beschikbaar zijn. Herzie daarnaast meteen bij een concreet signaal: een jaarrekening die uitblijft, een wijziging in de KBO, een inhoudingsplicht, een klant die plots trager betaalt, of een openstaand bedrag dat sterk oploopt. Pas dan de klasse en de voorwaarden aan en laat de klant tijdig weten wat er verandert.

Van cijfers naar een beslissing

De Kredietcheck zet de analyse om in wat het voor u betekent: hoeveel u kan verliezen, hoeveel omzet nodig is om dat goed te maken en welke voorwaarden u beschermen. 5 checks gratis.

Start de gratis KredietcheckGratis startpakket

Veelgestelde vragen

Moet ik voor elke klant de jaarrekening bekijken?

Voor vennootschappen die een jaarrekening moeten neerleggen, is die gratis te raadplegen bij de Balanscentrale van de Nationale Bank. Een eenmanszaak legt geen jaarrekening neer; dan steun je op de KBO, de inhoudingsplicht en je eigen betaalervaring.

Wat als een vaste klant plots in een hogere risicoklasse valt?

Pas de voorwaarden toe die bij die klasse horen, bijvoorbeeld een kortere termijn of een voorschot voor nieuwe opdrachten. Leg het rustig uit aan de klant en wees consequent: dezelfde klasse, dezelfde regels.

Telt werk in uitvoering mee in mijn risico?

Ja. Werk dat al geleverd of gepresteerd is maar nog niet gefactureerd, kan je net zo goed verliezen als een openstaande factuur. Tel het mee wanneer je kijkt hoeveel je bij een klant hebt uitstaan.

Is een kredietbeleid ook nuttig voor een zelfstandige zonder personeel?

Ja. Ook als je alles zelf beslist, helpt een vaste regel om niet onder druk toe te geven. Eén A4 met je klassen, limieten en herzieningsmoment volstaat.

Ivo Cilurzo, senior credit controller en oprichter van Credona

Over Credona

Credona is opgericht door Ivo Cilurzo, senior credit controller met 18 jaar ervaring in credit management en debiteurenbeheer. De kennisbank volgt de werkwijze van een kredietafdeling en de Belgische regels, met verwijzing naar officiële bronnen. Meer over Credona →

Deze pagina geeft algemene informatie op basis van de Belgische regels van oktober 2026. Ze is geen juridisch advies. Bij betwistingen of grote bedragen raadpleeg je best je advocaat.